28 Şubat 2024 · Bilgilendirme yazıları
Ertesi gün hapı, korunmasız cinsel ilişki sonrasında gebeliği önlemek amacıyla kullanılan bir acil durum yöntemidir. Bu haplar, yüksek dozda içerdikleri levonorgestrel veya ulipristal asetat hormonları aracılığıyla gebeliği önler. Söz konusu bu hormonlar ovülasyonu geciktirir ve döllenmiş yumurtanın rahim duvarına yerleşmesini zorlaştırır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı, tedavi, işlem uygunluğu ve kişiye özel yönlendirme için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı değerlendirmesi gereklidir.
Ertesi gün hapı ilişkiden sonraki 72 saat içinde alınmalıdır. Döllenmiş yumurta, rahim duvarına başarılı bir şekilde yerleşmişse ertesi gün hapının herhangi bir etkisi olmaz. Bu haplar mevcut gebeliği sonlandırmak üzere tasarlanmamıştır ve kürtaj etkisi göstermezler. Hapın etkinliği cinsel ilişkinin üzerinden geçen zamana bağlıdır. Bu nedenle mümkün olan en kısa zamanda alınması tavsiye edilir.
Ertesi gün hapının çalışma mekanizması şöyledir:
- Oral yolla alınan hap, LH (luteinizing hormon) pikini engelleyerek yumurtlamayı geciktirir. Bu da sperm ve yumurtanın buluşmasını engeller.
- Ertesi gün ilacı, rahim duvarının kalınlığını değiştirerek döllenmiş yumurtanın rahim duvarına tutunmasını zorlaştırır.
Ertesi gün hapları bir doğum kontrol yöntemi değildir. Beklenmedik veya korunmasız cinsel ilişki sonrasında gebeliği önlemek için son çare olarak düşünülmelidir. Bu ilaçlar, rutin doğum kontrol yöntemleri kadar etkili değildir. Ayrıca cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı da koruma sağlamazlar. Dolayısıyla uzun vadeli ve düzenli bir doğum kontrol yöntemi belirlemek daha doğru olacaktır.
Ertesi Gün Hapları Nasıl ve Ne Zaman Kullanılır?
Ertesi gün ilaçlarının doğru ve etkili kullanımı onların başarısını arttırır. Bu nedenle “Bu haplar nasıl kullanılır?” sorusunun yanıtı önemlidir. Piyasada farklı markalardan ertesi gün hapları vardır. Çoğu tek doz olan bu hapların bazıları iki doz şeklinde kullanılmaktadır. Eğer iki doz alınacaksa ilkinden 12 saat sonra alınması önerilmektedir. Hapı aldıktan sonra 2-3 saat içinde kusma durumu ortaya çıkarsa ek bir doz alınabilir.
Ertesi Gün Hapı Ne Kadar Etkilidir?
Ertesi gün hapının etkinliği, ilacın ne kadar erken alındığına bağlıdır. İlk 24 saat içinde kullanıldığında gebeliği önleme oranı oldukça yüksektir. Ancak süre uzadıkça etkinlik azalır. Bu nedenle korunmasız ilişki sonrası mümkün olan en kısa sürede kullanılması önerilir. Ayrıca her kullanımda %100 koruma sağlamadığı unutulmamalıdır.
Ertesi gün hapı, korunmasız cinsel ilişki yaşayan, doğum kontrol yönteminin başarısız olduğu (örneğin prezervatif yırtılması) veya cinsel saldırı sonrası gebelik riskini azaltmak isteyen kişiler için uygundur. Ancak bu yöntem düzenli doğum kontrol yöntemi olarak kullanılmamalıdır. Sürekli korunma ihtiyacı olan kişiler için daha güvenilir ve uzun vadeli yöntemler tercih edilmelidir.
Cinsel ilişkiden sonra geçen süre arttıkça hapın etkinliği de azalır. Bazı haplar ilk 72 saat, bazıları 120 saate kadar etki gösterse de bu hapların ilk 24 saat içinde kullanılması tavsiye edilir. Ayrıca doğum kontrol yönteminin başarısız olması durumunda (prezervatifin yırtılması) ya da cinsel bir saldırıdan da sonra da bu haplar kullanılabilir.
Ertesi Gün Hapının Yan Etkileri
Ertesi gün hapının yan etkileri hafif ve geçicidir. En yaygın görülen yan etkiler yorgunluk, baş ağrısı, karın ağrısı ve adetin gecikmesidir. Bu ilacın içerdiği hormonlar adet düzensizliklerine de neden olmaktadır. Bu düzensizlik, birkaç ay boyunca devam edebilmektedir. Adet düzensizliğinin yanı sıra birçok kadında mide bulantısı ve kusma da görülmektedir. Özellikle ilaç alındıktan sonraki 3 saat içinde kusma durumunda ilacın etkisinin azaldığı bilinmektedir.
İlacın yan etkileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Bazı kadınlar herhangi bir rahatsızlık hissetmezken bazı kadınlarda yan etkilerin şiddeti artabilir. Yan etkilerin şiddetlenmesi ve uzun süreli hissedilmesi durumunda mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Ertesi Gün Hapının Zararları
Ertesi gün ilaçları, sık kullanılmadıklarında ciddi sağlık riskleri oluşturmaz. Ancak, yüksek dozda hormon içerdikleri için bu ilaçların sürekli kullanılmaları önerilmez. Ayrıca ertesi gün haplarının adet döngüsü üzerinde olumsuz sonuçlara yol açabildiği bilinmektedir.
Ertesi gün haplarının potansiyel riskleri şunlardır:
Hormonal dengesizlikler
Yüksek dozda hormon içeren bu haplar, tek kullanımda bile hormon dengesini bozarlar.
Adet düzensizlikleri
Adetin erken ya da geç başlaması, beklenenden daha ağır ya da hafif geçmesi ertesi gün haplarının zararları arasında sayılabilir.
Stres ve kaygı bozukluğu
Sık kullanıldığında stres, kaygı ve suçluluk hissi gibi psikolojik etkilere yol açabilir.
Yan etkilerinin sürekli hale gelmesi
İlacın yan etkileri yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Yanlış güvenlik hissi
Bu haplar doğru şekilde ve doğru zamanda kullanılmazsa gebeliği engellemeyebilir.
İstenmeyen gebelikler
Hamile kalmamak için doğum kontrol yöntemi olarak tercih edildiklerinde istenmeyen gebelik riski artabilir.
Ertesi Gün Hapları Fiyat
Ertesi gün hapları ne kadar? Bu sorunun cevabı hapın markasına ve satın alınan eczaneye göre değişebilir. Ancak diğer doğum kontrol yöntemleri ile karşılaştırıldığında, ertesi gün hapları daha pahalı bir seçenektir. Yan etkileri de düşünüldüğünde sadece acil durumlarda bir seçenek olarak değerlendirilmelidir.
Ertesi gün hapları, korunmasız cinsel ilişki sonrası istenmeyen gebelikleri önlemek üzere tasarlanmıştır. Bu haplar HIV, klamidya, gonore gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz. Cinsel ilişki sonrası gebelik riskini azaltmak için geçici bir çözüm sunan doğum kontrol hapları acil durumlarda etkili bir araç olabilir.
Ertesi gün haplarını kullanmadan önce jinekoloğunuza danışabilirsiniz. Op. Dr. Banu Akçal’dan randevu almak için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular – SSS
Ertesi gün hapı kaç saat içinde alınmalı?
Ertesi gün hapı genellikle ilk 72 saat içinde alınmalıdır. Bazı türleri 120 saate kadar etkili olabilir ancak en yüksek etki ilk 24 saat içinde görülür.
Ertesi gün hapı gebeliği sonlandırır mı?
Hayır. Ertesi gün hapı mevcut bir gebeliği sonlandırmaz. Sadece döllenme veya yerleşmeyi engelleyerek gebeliğin oluşmasını önler.
Ertesi gün hapı adet geciktirir mi?
Evet. İçerdiği hormonlar nedeniyle adet döngüsünde değişikliklere yol açabilir. Adet erken veya geç olabilir ya da kanama miktarında farklılık görülebilir.
Ertesi gün hapı sık kullanılır mı?
Hayır. Yüksek doz hormon içerdiği için sık kullanımı önerilmez. Sadece acil durumlarda tercih edilmelidir.
Ertesi gün hapı yan etkileri nelerdir?
En sık görülen yan etkiler mide bulantısı, baş ağrısı, yorgunluk, karın ağrısı ve adet düzensizliğidir. Bu etkiler genellikle geçicidir.
Ertesi gün hapı hastalıklardan korur mu?
Hayır. Ertesi gün hapı yalnızca gebeliği önlemeye yardımcı olur. HIV ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz.
Bu içerik Op. Dr. Banu Akçal (Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı) tarafından tıbbi doğruluk açısından kontrol edilmiştir.

